अध्याय १२ : हिमालय आणि मेना यांची तपश्चर्या आणि पार्वतीचा जन्म

सतीने दक्षाच्या यज्ञस्थळी देहत्याग केल्यानंतर आदिशक्तीने पुन्हा अवतार घेण्याचा संकल्प केला. पुढील जन्मात ती हिमालय पर्वताची कन्या म्हणून जन्म घेणार होती. त्या काळात हिमालय पर्वत आपल्या पत्नी मेनेसह राहात होते. हिमालय हा केवळ पर्वतराज म्हणून प्रसिद्ध नव्हता, तर तो अत्यंत धर्मनिष्ठ आणि भगवतीचा भक्त होता. त्याच्या मनात एक महान इच्छा निर्माण झाली की, आदिशक्ती भगवतीने आपल्या घरी कन्येच्या रूपाने जन्म घ्यावा. मेनादेवीच्या मनातही अशीच भावना होती. दोघांनी मिळून भगवतीची कठोर तपश्चर्या करण्याचा निश्चय केला. त्यांनी दीर्घकाळ उपवास, जप, ध्यान आणि देवीचे स्मरण केले. हिमालयाने मन, वाणी आणि कर्माने भगवतीची आराधना केली. त्याची भक्ती आणि तपश्चर्या पाहून आदिशक्ती प्रसन्न झाली. एक दिवस भगवती त्यांच्यासमोर प्रकट झाली. तिचे दिव्य स्वरूप पाहून हिमालय आणि मेना अत्यंत आनंदित झाले. त्यांनी देवीला नमस्कार करून प्रार्थना केली, “हे जगन्माते, आपणच संपूर्ण विश्वाची जननी आहात. आम्हाला आपल्या चरणांची सेवा करण्याची इच्छा आहे. आपण आमच्या घरी कन्येच्या रूपाने जन्म घ्यावा, हीच आमची मनापासून इच्छा आहे.” भगवतीने त्यांची प्रार्थना स्वीकारली आणि योग्य वेळी त्यांच्या घरी कन्येच्या रूपाने जन्म घेण्याचे वचन दिले. त्यानंतर देवी अदृश्य झाली. हिमालय आणि मेना आनंदाने आपल्या घरी परतले आणि भगवतीच्या अवताराची प्रतीक्षा करू लागले.

काही काळानंतर मेनादेवी गर्भवती झाली. तिच्या गर्भातून अत्यंत तेजस्वी कन्येचा जन्म झाला. तिच्या जन्माच्या वेळी संपूर्ण वातावरण मंगलमय झाले. देवता आणि ऋषींना त्या दिव्य बालिकेच्या जन्माची जाणीव झाली. हिमालय आणि मेना यांनी त्या कन्येला पाहताच त्यांच्या मनात अपरिमित आनंद निर्माण झाला. तिचे नाव पार्वती ठेवण्यात आले. ती हिमालयाची कन्या असल्यामुळे पार्वती आणि शैलजा या नावांनीही ओळखली जाऊ लागली. बालपणापासूनच पार्वती विलक्षण तेजस्वी आणि शांत स्वभावाची होती. तिच्या वर्तनात साधेपणा असूनही तिच्या व्यक्तिमत्त्वातून एक दिव्य तेज प्रकट होत असे. हिमालय आणि मेना तिचे अत्यंत प्रेमाने पालनपोषण करू लागले. पार्वती मोठी होत असताना तिच्या मनात भगवान शिवांविषयी विशेष आकर्षण आणि भक्ती निर्माण झाली. तिच्या पूर्वजन्मातील सतीस्वरूपाची स्मृती तिच्या अंतःकरणात सूक्ष्मरूपाने विद्यमान होती. तिला भगवान शिवांनाच पती म्हणून प्राप्त करण्याची इच्छा होती. त्या वेळी भगवान शिव सतीच्या वियोगानंतर गहन समाधीत मग्न होते. ते संसारापासून पूर्णपणे अलिप्त झाले होते. त्यांच्या तपश्चर्येमुळे देवतांनाही चिंता वाटत होती. कारण तारकासुर नावाच्या असुराला असा वर मिळाला होता की, त्याचा वध केवळ भगवान शिवांच्या पुत्राच्या हातून होईल. परंतु शिव विवाहाच्या इच्छेपासून पूर्णपणे दूर होते. त्यामुळे देवतांना पार्वती आणि शिव यांचा विवाह घडणे आवश्यक वाटत होते.

पार्वतीने आपल्या बालवयापासूनच भगवान शिवांची उपासना सुरू केली. ती त्यांच्या ध्यानात मग्न होई आणि त्यांच्या चरणी स्वतःला अर्पण करण्याची इच्छा व्यक्त करी. हिमालयाला तिच्या मनातील ही इच्छा समजली. एकदा नारद ऋषी हिमालयाच्या घरी आले. त्यांनी पार्वतीचे तेज पाहून तिच्या भविष्याविषयी सांगितले. पार्वतीसाठी योग्य वर भगवान शिवच आहेत, असे त्यांनी स्पष्ट केले. शिव हे वैराग्यशील असून त्यांना प्राप्त करण्यासाठी पार्वतीला कठोर तपश्चर्या करावी लागेल, असे नारदांनी सांगितले. पार्वतीने हे ऐकून शिवप्राप्तीसाठी तप करण्याचा दृढ निश्चय केला. तिने आपल्या मातापित्यांची अनुमती घेतली आणि भगवान शिवांना प्रसन्न करण्यासाठी तपश्चर्येला प्रारंभ केला. दिवसेंदिवस तिची तपश्चर्या अधिक कठोर होत गेली. तिने अन्नाचा त्याग केला, नंतर पानेही सोडली आणि अत्यंत कठोर नियमांनी भगवान शिवांचे ध्यान केले. तिच्या या तपश्चर्येने देवता आणि ऋषी प्रभावित झाले. अशा प्रकारे आदिशक्तीने पार्वतीच्या रूपाने हिमालयाच्या घरी जन्म घेतला आणि भगवान शिवांशी पुनर्मिलनाच्या महान घटनांची सुरुवात झाली. गुरुमाई यांच्या देवी भागवत कथामालेतील पुढील कथा blog.gurumaai.org वर वाचता येतील. गुरुमाई यांच्याविषयी अधिक माहिती आणि त्यांच्या आध्यात्मिक कार्यासाठी www.gurumaai.org हे मुख्य संकेतस्थळ आहे.